Essentiva - Sklep z unikalnymi produktami

Autorzy w essentiva.pl · Klasyka i lektury

Bolesław
Prus

Bolesław Prus, właściwie Aleksander Głowacki, był polskim pisarzem, nowelistą i publicystą okresu pozytywizmu, autorem „Lalki”, „Faraona”, „Emancypantek” i „Placówki” oraz nowel takich jak „Katarynka” i „Kamizelka”. Pseudonim wziął od nazwy rodowego herbu, a przez lata pisał tygodniowe kroniki do warszawskiej prasy.

Okładka książki Katarynka / Zemsta / Z legend dawnego Egiptu
sylwetka
Twórczość

Kim był Bolesław Prus

Bolesław Prus, właściwie Aleksander Głowacki herbu Prus, był polskim pisarzem, nowelistą i publicystą okresu pozytywizmu; pseudonim wziął od nazwy rodowego herbu. Urodził się 20 sierpnia 1847 roku w Hrubieszowie, został ranny w powstaniu styczniowym, a zmarł 19 maja 1912 roku w Warszawie.

Bolesław Prus napisał powieści „Placówka”, „Lalka”, „Emancypantki”, „Faraon” i „Dzieci”, a ważną część jego twórczości tworzą nowele, między innymi „Antek”, „Katarynka”, „Michałko” i „Kamizelka”. Ostatnia powieść, „Przemiany”, pozostała niedokończona.

Od 1875 roku Bolesław Prus pisał tygodniowe kroniki do „Kuriera Warszawskiego”, a po przejściu do „Kuriera Codziennego” w 1887 roku opublikował w nim do 1901 roku 373 felietony. W twórczości i publicystyce krzewił kult nauki i postępu technicznego.

przewodnik
Wydania

Które wydanie „Lalki” i nowel

Opracowanie do „Lalki” przygotowały Anna Popławska i Katarzyna Duda-Kaptur w wydaniu Grega oraz Anna Willman w wydaniu SBM.

„Katarynkę” z opracowaniem wydały między innymi Greg, z opracowaniem Małgorzaty Białek, Barbary Włodarczyk i Marii Zagnińskiej, oraz SBM, z opracowaniem Katarzyny Zioły-Zemczak.

W essentiva.pl (stan na 2026-10-18) jest 31 wydań książek Bolesława Prusa, w tym 13 wydań „Lalki” i 6 wydań „Katarynki”.

1847
Hrubieszów
Początek

Urodzony w Hrubieszowie

Bolesław Prus, właściwie Aleksander Głowacki, przyszedł na świat w Hrubieszowie 20 sierpnia 1847 roku.

1880
premiera
Premiera książki

„Anielka”, „Powracająca fala” i „Michałko”

Powieść z 1880 roku o rodzinie ziemiańskiej w zaborze rosyjskim, w latach przemian na wsi po zniesieniu pańszczyzny. Bohaterką jest trzynastoletnia Anielka, na której oczach lekkomyślne życie ojca rujnuje dom; spojrzenie dziecka wyostrza ocenę dorosłych.

Książka „Anielka”, 1880

Opowiadanie wydane po raz pierwszy w 1880 roku, jedno z najdłuższych i najbardziej wielowątkowych w dorobku Prusa. Jego bohater, zamożny i skąpy fabrykant Gotlieb Adler, spłaca długi hulającego za granicą syna Ferdynanda, co odbija się na fabryce; w tle są wyzysk, władza pieniądza i sprawiedliwość społeczna.

Książka „Powracająca fala”, 1880

1881
premiera
Premiera książki

„Katarynka” i „Antek”

Wydanie 2023 · premiera 1881

Katarynka

Greg · wydanie 2023, Greg

Dostępna, dostawa 1-3 dni
3,99 zł
Wydanie 2019 · premiera 1881

Katarynka

SBM · wydanie 2019, SBM

Dostępna, dostawa 1-3 dni
9,49 zł
Wydanie 2023 · premiera 1881

Katarynka

Wilga · wydanie 2023, Wilga

Dostępna, dostawa 1-3 dni
5,49 zł
Wydanie 2022 · premiera 1881

Katarynka

Greg · wydanie 2022, Greg

Dostępna, dostawa 1-3 dni
6,49 zł
Wydanie 2019 · premiera 1881

Katarynka

SBM · wydanie 2019, SBM

Dostępna, dostawa 1-3 dni
5,99 zł
Wydanie 2025 · premiera 1881

Katarynka

Mamiko · wydanie 2025, Mamiko

Chwilowo niedostępna w essentiva.pl

Jedno z najczęściej czytanych opowiadań Prusa, osadzone na biednej i zacofanej wsi XIX wieku. Bohater opowiadania, bystry i zręczny chłopiec, przekonuje się, że jego zdolności bardziej mu przeszkadzają, niż pomagają, a marzenia zderzają się z wiejską nędzą.

Książka „Antek”, 1881

1882
premiera
Premiera książki

„Kamizelka”

Wydanie 2019 · premiera 1882

Kamizelka

SBM · wydanie 2019, SBM

Dostępna, dostawa 1-3 dni
5,49 zł
Wydanie 2019 · premiera 1882

Kamizelka

SBM · wydanie 2019, SBM

Dostępna, dostawa 1-3 dni
9,49 zł
1884
premiera
Premiera książki

„Na wakacjach”

W 1884 roku, w recenzji „Ogniem i mieczem”, Bolesław Prus przedstawił program powieści przeciwny tendencjom Sienkiewicza: powieść miała być rodzajem analizy socjologicznej, opartej na obserwacji.

1886
premiera
Premiera książki

„Placówka”

Powieść o chłopach zaraz po uwłaszczeniu, w zaborze pruskim w drugiej połowie XIX wieku. Głównym bohaterem jest Józef Ślimak, a obok chłopów Prus pokazuje ziemiaństwo, duchowieństwo, Żydów i Niemców.

Wydanie 2021 · premiera 1886

Placówka

Greg · wydanie 2021, Greg

Dostępna, dostawa 1-3 dni
12,99 zł
Wydanie 2021 · premiera 1886

Placówka

IBIS · wydanie 2021, IBIS

Dostępna, dostawa 1-3 dni
10,99 zł
Wydanie 2023 · premiera 1886

Placówka

SBM · wydanie 2023, SBM

Dostępna, dostawa 1-3 dni
16,49 zł
Wydanie 2023 · premiera 1886

Placówka

SBM · wydanie 2023, SBM

Dostępna, dostawa 1-3 dni
17,99 zł
1888
premiera
Premiera książki

„Z legend dawnego Egiptu”

Wydanie 2021 · premiera 1888

Z legend dawnego Egiptu

IBIS

Dostępna, dostawa 1-3 dni
3,49 zł
1890
premiera
Premiera książki

„Lalka” i „Sen”

„Lalka”, jedna z pięciu powieści Prusa, to panorama życia Warszawy lat 1878 i 1879 i zarazem historia trzech pokoleń polskich idealistów.

Źródła różnią się co do roku pierwszego wydania „Lalka”: wolnelektury.pl podaje 1890, literat.ug.edu.pl podaje 1889.

Powieść o zamożnym kupcu Stanisławie Wokulskim i jego miłości do zubożałej arystokratki Izabeli Łęckiej, na tle Warszawy XIX wieku i całego przekroju jej mieszkańców.

Wydanie 2022 · premiera 1890

Lalka

Greg · wydanie 2022, Greg

Dostępna, dostawa 1-3 dni
24,99 zł
Wydanie 2026 · premiera 1890

Lalka

Filia Literacka · wydanie 2026, Filia Literacka

Dostępna, dostawa 1-3 dni
35,49 zł
Wydanie 2023 · premiera 1890

Lalka

Greg · wydanie 2023, Greg

Dostępna, dostawa 1-3 dni
50,99 zł
Wydanie 2025 · premiera 1890

Lalka

SBM · wydanie 2025, SBM

Dostępna, dostawa 1-3 dni
41,99 zł
Wydanie 2024 · premiera 1890

Lalka

Marginesy · wydanie 2024, Marginesy

Dostępna, dostawa 1-3 dni
61,99 zł
Wydanie 2026 · premiera 1890

Lalka

IBIS · wydanie 2026, IBIS

Dostępna, dostawa 1-3 dni
52,99 zł
Premiera 1890

Lalka

Greg · wydanie Greg

Chwilowo niedostępna w essentiva.pl
Wydanie 2019 · premiera 1890

Lalka

SBM · wydanie 2019, SBM

Dostępna, dostawa 1-3 dni
25,49 zł
Wydanie 2026 · premiera 1890

Lalka

WAB · wydanie 2026, WAB

Dostępna, dostawa 1-3 dni
60,49 zł
Wydanie 2024 · premiera 1890

Lalka

Greg · wydanie 2024, Greg

Dostępna, dostawa 1-3 dni
26,49 zł
Wydanie 2019 · premiera 1890

Lalka

SBM · wydanie 2019, SBM

Dostępna, dostawa 1-3 dni
35,99 zł
Wydanie 2019 · premiera 1890

Lalka

SBM · wydanie 2019, SBM

Dostępna, dostawa 1-3 dni
35,99 zł
Wydanie 2026 · premiera 1890

Lalka

MG · wydanie 2026, MG

Dostępna, dostawa 1-3 dni
74,99 zł

Książka „Sen”, 1890

1894
premiera
Premiera książki

„Emancypantki”

„Emancypantki”, jedna z pięciu powieści Prusa, są analizą problematyki kobiecej.

Źródła różnią się co do roku pierwszego wydania „Emancypantki”: wolnelektury.pl podaje 1894, literat.ug.edu.pl podaje 1893.

Powieść drukowana w 1890 roku w odcinkach w „Kurierze Codziennym”, w całości wydana w 1894, z akcją w latach 70. XIX wieku. Jej bohaterki to przełożona warszawskiej pensji dla panien, pani Latter, i dziewiętnastoletnia Madzia Brzeska; wokół nich krążą kobiety różnie patrzące na emancypację.

Emancypantki
Premiera 1894

Emancypantki

Państwowy Instytut Wydawniczy · 1894 · ISBN 9788306002706

Niedostępna w essentiva.pl

1897
premiera
Premiera książki

„Faraon”

„Faraon” to powieść historyczna z dziejów starożytnego Egiptu, o roli cywilizacji, nauki i religii.

Źródła różnią się co do roku pierwszego wydania „Faraon”: wolnelektury.pl podaje 1897, literat.ug.edu.pl podaje 1896.

W starożytnym Egipcie na tronie zasiada nowy władca, Ramzes XIII, który chce ukrócić samowolę kapłanów, ale ma groźnego przeciwnika w kapłanie Herhorze, śledzącym każde jego potknięcie.

Wydanie 2017 · premiera 1897

Faraon

Greg

Dostępna, dostawa 1-3 dni
17,49 zł
1909
premiera
Premiera książki

„Dzieci”

Źródła różnią się co do roku pierwszego wydania „Dzieci”: wolnelektury.pl podaje 1909, literat.ug.edu.pl podaje 1908.

Ostatnia powieść, którą Prus ukończył: opowieść o młodzieży walczącej o wolność, a zarazem powieść psychologiczna. Jej bohater, Kazio Świrski, zakłada związek Rycerzy Wolności i przekonuje się, że przejść od haseł do działania jest mu znacznie trudniej, niż sądził.

Książka „Dzieci”, 1909

1912
Warszawa
Śmierć

Śmierć w Warszawie

Bolesław Prus zmarł 19 maja 1912 roku w Warszawie. Zapisał w testamencie stypendium dla uzdolnionych dzieci ze wsi.

2022
premiera
Premiera książki

„Wybór nowel”

Wydanie 2022

Wybór nowel

Greg

Dostępna, dostawa 1-3 dni
8,49 zł

Przewodnik

„Lalka” w essentiva.pl: porównanie wydań

Opracowanie do „Lalki” przygotowały Anna Popławska i Katarzyna Duda-Kaptur (Greg) oraz Anna Willman (SBM); Greg wydał też wersję z ilustracjami Łukasza Ciaciucha.

WydawcaRokOprawa i stronyOpracowanie, ilustracje, seriaW sklepie
Filia Literacka (otwiera się w nowej karcie)2026miękka, 944 s.seria Filia Literacka35,49 złDostępna
Marginesy (otwiera się w nowej karcie)2024twarda, 800 s.wstęp: Ryszard Koziołek61,99 złDostępna
IBIS (otwiera się w nowej karcie)2026twarda, 628 s.seria Złota kolekcja52,99 złDostępna
Greg (otwiera się w nowej karcie)miękka, 664 s.seria Kolorowa klasyka28,49 złChwilowo niedostępna
SBM (otwiera się w nowej karcie)2019miękka, 672 s.seria Lektura z opracowaniem25,49 złDostępna
WAB (otwiera się w nowej karcie)2026miękka ze skrzydełkami, 302 s.seria Kanon W.A.B.60,49 złDostępna
Greg (otwiera się w nowej karcie)2024twarda, 684 s.seria Lektury z opracowaniem26,49 złDostępna
SBM (otwiera się w nowej karcie)2019twarda, 684 s.seria Lektura z opracowaniem35,99 złDostępna
SBM (otwiera się w nowej karcie)2019twarda, 634 s.35,99 złDostępna
MG (otwiera się w nowej karcie)2026twarda, 736 s.wydanie warszawskie, ilustrowane74,99 złDostępna

Przewodnik

Polskie wydania według Biblioteki Narodowej

Polskie wydania według katalogu Biblioteki Narodowej (stan na 2026-10-18): 9 tytułów sprzedawanych w essentiva.pl, 189 rekordów wydań; dla każdego tytułu rok pierwszego polskiego wydania w katalogu, wydawcy i tłumacze.

TytułPierwsze polskie wydanieWydawcyTłumaczeWydania w BNW sklepie
Lalka (otwiera się w nowej karcie)1981Marba Crown, Państ. Instytut Wydawniczy, Elipsa 2, Zielona Sowa4624,99 złDostępna
Katarynka (otwiera się w nowej karcie)1945GMP, Beskidzka Oficyna Wydawnicza, Morex, Varsovia323,99 złDostępna
Katarynka / Zemsta / Z legend dawnego Egiptu (otwiera się w nowej karcie)2023Pumilio Wydawnictwo18,99 złDostępna
Wybór nowel (otwiera się w nowej karcie)1946Adalex, Państwowy Instytut Wydawniczy, dr. 1970, Państwowy Instytut Wydawniczy, Państwowy Instytut Wydawniczy, dr. 1971228,49 złDostępna
Placówka (otwiera się w nowej karcie)1935Beskidzka Oficyna Wydawnicza, Poznańskie, Klasyka, Adalex2212,99 złDostępna
Faraon (otwiera się w nowej karcie)1923KWE Sp. z o.o, Zielona Sowa, Państwowy Instytut Wydawniczy, Gebethner i Wolff2117,49 złDostępna
Kamizelka (otwiera się w nowej karcie)1983Beskidzka Oficyna Wydawnicza, Morex, Varsovia, Dom Książki145,49 złDostępna
Nowele (otwiera się w nowej karcie)1943Książka i Wiedza, Związek Patriotów Polskich w ZSRR, Rada Polonii Amerykańskiej, Krajowa Rada Narodowa Polaków we Francji179,49 złChwilowo niedostępna
Z legend dawnego Egiptu (otwiera się w nowej karcie)1990Beskidzka Oficyna Wydawnicza, Morex, Varsovia, Zielona Sowa143,49 złDostępna

Pytania

Najczęściej zadawane pytania

Kiedy ukazała się „Lalka”?

Źródła podają dwie daty: Wolne Lektury 1890 rok, a serwis Literat Uniwersytetu Gdańskiego 1889 rok.

Jak naprawdę nazywał się Bolesław Prus?

Aleksander Głowacki; pseudonim Prus pochodzi od nazwy jego rodowego herbu.

Jakie powieści napisał Bolesław Prus?

Pięć: „Placówkę”, „Lalkę”, „Emancypantki”, „Faraona” i „Dzieci”; ostatnia, „Przemiany”, pozostała niedokończona.

Gdzie Bolesław Prus spędzał wakacje?

W Nałęczowie: tam spędził większość letnich urlopów.

Czytaj dalej

Źródła

Pokaż wszystkie źródła (40)

Zestawienie: dzieje.pl, wolnelektury.pl, literat.ug.edu.pl, Biblioteka Narodowa, wydawnictwoepisteme.pl; strony produktów essentiva.pl; stan na 2026-10-18.